4-4-14-1 دوره گردش مواد ……………………………………………………………………………………………………………………………….17
5-4-14-1 دوره تسویه بستانکاران ……………………………………………………………………………………………………………………..17
5-14-1 اندازه شرکت ………………………………………………………………………………………………………………………………………….17
6-14-1 اهرم مالی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….17
15-1 ساختار کلی تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………18
فصل دوم : ادبیات و مبانی نظری تحقیق
1-2 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………20
بخش اول ، مبانی نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………..21
2-2 ارزیابی عملکرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..22
3-2 سود حسابداری …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 24
4-2 تداوم فعالیت …………………………………………………………………………………………………………………………………………………25
5-2 شیوه ارزیابی تداوم فعالیت …………………………………………………………………………………………………………………………..27
1-5-2 ارزیابی تداوم فعالیت با استفاده از مقررات قانونی تجارت ………………………………………………………………………27
2-5-2 ارزیابی تداوم فعالیت با استفاده از گزارش حسابرسان ……………………………………………………………………………28
1-2-5-2 برقرار نبودن فرض تداوم فعالیت …………………………………………………………………………………………………………28
1-1-2-5-2 نشانه های مالی ……………………………………………………………………………………………………………………………….29
2-1-2-5-2 نشانه های عملیاتی …………………………………………………………………………………………………………………………29
3-1-2-5-2 سایر نشانه ها …………………………………………………………………………………………………………………………………..29
3-5-2 ارزیابی تداوم فعالیت با کمک نسبت های مالی ………………………………………………………………………………………29
6-2 مدل های پیش بینی و ارزیابی عملکرد شرکت ها و رتبه بندی آنها …………………………………………………………..30
1-6-2 مدل تفکیک کننده خطی ………………………………………………………………………………………………………………………..30
2-6-2 مدل های لاجیت و پوبیت ………………………………………………………………………………………………………………………31
3-6-2 مدل تفکیک مکرر …………………………………………………………………………………………………………………………………….33
4-6-2 مدل تجزیه و تحلیل بقا ……………………………………………………………………………………………………………………………34
5-6-2 مدل شبکه های مصنوعی ………………………………………………………………………………………………………………………..34
6-6-2 مدل پردازش و اطلاعات توسط انسان ……………………………………………………………………………………………………..35
7-2 رشد سود ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………35
8-2 دوره گردش عملیات …………………………………………………………………………………………………………………………………….36
1-8-2 دوره تسویه پیش پرداخت ها ………………………………………………………………………………………………………………….36
2-8-2 دوره وصول مطالبات ………………………………………………………………………………………………………………………………..36
1-2-8-2 مزیت کوتاه بودن دوره وصول مطالبات ………………………………………………………………………………………………37
2-2-8-2 مزیت طولانی بودن دوره وصول مطالبات …………………………………………………………………………………………..37
3-8-2 دوره گردش کالا ………………………………………………………………………………………………………………………………………37
4-8-2 دوره گردش مواد ……………………………………………………………………………………………………………………………………..37
1-4-8-2 حسابداری مواد مصرف شده ……………………………………………………………………………………………………………….38
1-1-4-8-2 سیستم ثبت ادواری موجودی ها …………………………………………………………………………………………………..38
2-1-4-8-2 سیستم ثبت دائمی موجودی ها …………………………………………………………………………………………………….38
2-4-8-2 روش های ارزشیابی موجودی ها ………………………………………………………………………………………………………..39
1-2-4-8-2 روش شناسایی ویژه ………………………………………………………………………………………………………………………..39
2-2-4-8-2 روش اولین صادره از اولین وارده ……………………………………………………………………………………………………40
3-2-4-8-2 روش اولین صادره از اخرین وارده ………………………………………………………………………………………………….40
4-2-4-8-2 روش میانگین موزون ………………………………………………………………………………………………………………………41
5-8-2 دوره تسویه بستانکاران …………………………………………………………………………………………………………………………….41
6-8-2 سلامت مالی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..41
7-8-2 اندازه شرکت …………………………………………………………………………………………………………………………………………….42
8-8-2 اهرم مالی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….42
9-2 مفهوم بورس …………………………………………………………………………………………………………………………………………………43
1-9-2 تاریخچه پیدایش بورس …………………………………………………………………………………………………………………………..43
2-9-2 تعریف بورس اوراق بهادار …………………………………………………………………………………………………………………………43
3-9-2 سابقه ایجاد بورس در ایران ……………………………………………………………………………………………………………………..44
4-9-2 بورس اوراق بهادار تهران ………………………………………………………………………………………………………………………….44
بخش دوم ، پیشینه تحقیق
10-2 تحقیقات انجام شده در داخل کشور ………………………………………………………………………………………………………….45
11-2 تحقیقات انجام شده در خارج از کشور ………………………………………………………………………………………………………48
فصل سوم : روش تحقیق
1-3 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..54
2-3 روش تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..54
3-3-جامعه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….54
4-3 نمونه مورد مطالعه و روش نمونه گیری……………………………………………………………………………………………………….54
5-3 محاسبه پارامترهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………56
1-5-3 دوره تسویه پیش پرداخت…………………………………………………………………………………………………………………………56
2-5-3 دوره وصول مطالبات………………………………………………………………………………………………………………………………….58
3-5-3 دوره گردش کالا……………………………………………………………………………………………………………………………………….60
4-5-3 دوره گردش مواد………………………………………………………………………………………………………………………………………63
5-5-3 دوره تسویه بستانکاران……………………………………………………………………………………………………………………………..65
6-5-3 اهرم مالی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..68
7-5-3 اندازه شرکت…………………………………………………………………………………………………………………………………………….70
6-3 توصیف متغیر های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………..73
7-3 قلمرو زمانی و مکانی تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………….80
8-3 منابع اطلاعاتی و روش گرد آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………80
فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده ها
1-4 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..82
2-4 فرضیات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 83
1-2-4 فرضیه اصلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 83
2-2-4 فرضیه های فرعی……………………………………………………………………………………………………………………………………. 83
3-4 آزمون فرضیات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………..84
فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات
1-5 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………102
2-5 نتایج تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 102
1-2-5 فرضیه اصلی………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 102
2-2-5 فرضیه فرعی اول…………………………………………………………………………………………………………………………………… 102
3-2-5 فرضیه فرعی دوم………………………………………………………………………………………………………………………………….. 103
4-2-5فرضیه فرعی سوم…………………………………………………………………………………………………………………………………… 104
5-2-5 فرضیه فرعی چهارم………………………………………………………………………………………………………………………………. 104
6-2-5 فرضیه فرعی پنجم………………………………………………………………………………………………………………………………… 105
3-5 محدودیت های تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………… 106
4-5 پیشنهادهای تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………. 106
5-5- پیشنهادهایی برای آتی………………………………………………………………………………………………………………………….. 106
پیوست ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………107
منابع…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..119
چکیده لاتین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………122
فهرست جداول
جدول شماره (1-2) خلاصه نتایج حاصل از مدل های تجربی پیش بینی …………………………………………………………33
جدول (2-2) اطلاعات شرکتهای آلفا و بتا……………………………………………………………………………………………………………35
جدول (3-2) درصد صحت پیش بینی مدل های ارائه شده توسط نایدو…………………………………………………………….49
جدول4-2) خلاصه تحقیقات داخلی……………………………………………………………………………………………………………………..51
جدول5-2) تحقیقات انجام شده در خارج از کشور………………………………………………………………………………………………52
جدول1-3) توصیف متغیر تسویه پیش پرداخت…………………………………………………………………………………………………..73
جدول2-3) توصیف متغیر مدت زمان وصول مطالبات…………………………………………………………………………………………74
جدول3-3) توصیف متغیر دوره گردش کالا…………………………………………………………………………………………………………75
جدول4-3) توصیف متغیر دوره گردش مواد………………………………………………………………………………………………………76
جدول5-3) توصیف متغیر دوره تسویه بستانکاران………………………………………………………………………………………………77
جدول6-3) توصیف متغیر اهرم مالی…………………………………………………………………………………………………………………….78
جدول7-3) توصیف متغیر اندازه شرکت……………………………………………………………………………………………………………….79
جدول1-4) جدول تحلیل واریانس فرضیه اصلی تحقیق………………………………………………………………………………………84
جدول2-4) جدول آزمون دانکن فرضیه اصلی………………………………………………………………………………………………………84
فهرست نمودارها
نمودا ر(1-3) هیستوگرام متغیر تسویه پیش پرداخت…………………………………………………………………………………………73
نمودار2-3) هیستوگرام متغیر مدت زمان وصول مطالبات………………………………………………………………………………….74
نمودار3-3) هیستوگرام متغیر دوره گردش کالا………………………………………………………………………………………………….75
نمودار4-3) هیستوگرام متغیر دوره گردش مواد………………………………………………………………………………………………….76
نمودار5-3) هیستوگرام متغیر دوره تسویه بستانکاران………………………………………………………………………………………..77
نمودار6-3) هیستوگرام متغیر اهرم مالی…………………………………………………………………………………………………………….78
نمودار7-3) هیستوگرام متغیر اندازه شرکت………………………………………………………………………………………………………..79
چکیده
خصلت جستجوگرانه آدمی، همواره به دنبال مجموعه ای از اطلاعات به منظور کشف روابط میان پدیده ها بوده است تا بدین وسیله رفتار خود را پیش بینی نماید. گستره این تلاش به حوزه های مالی نیز رسیده است تا جایی که محققان را بر آن داشته تا روابطی را میان اطلاعات مالی کشف کنند که موجبات آمادگی کاربران اطلاعات با ابزارهای کنترلی بهینه تر را فراهم آورد. پیش بینی ورشکستگی و درماندگی مالی شرکتها مقوله ای است که توجه بسیاری از جوامع علمی و تجاری را در سده اخیر بر انگیخته است. این پیش بینی ها از این جهت دارای اهمیت هستند که با ارسال سیگنال های هشدار برانگیز و به موقع و در نتیجه برخورد صحیح و منطقی با شرایط بوجود آمده ، از بروز خسارات مادی و معنوی جلوگیری کند. از آنجاییکه در این پژوهش شر کت ها از نظر سلامت به سه سطح سالم، میانی و درمانده تقسیم شده اند تفاوت متوسط برخی از نسبت های مالی این سه سطح مورد تحلیل قرار گرفته است. از بین 33 صنعت و 153 شرکت با استفاده از فرمول کوکران 71 شرکت انتخاب که به روش نمونه گیری تصادفی طبق تعریف به 37 شرکت سالم ، 25 شرکت میانی و 9 شرکت درمانده تقسیم بندی شدند . نسبت های تسویه پیش پرداخت، مدت زمان وصول مطالبات، دوره گردش کالا، دوره گردش مواد و دوره تسویه بستانکاران با استفاده از نرم افزاز excel محاسبه گردیدو برای آزمون فرضیات از نرم افزار eviews در سطح خطای 5 درصد استفاده شد. یافته های تحقیق نشان می دهد که نسبت دوره تسویه بستانکاران تفاوت های آماری با اهمیتی بین این شرکت ها در سطوح مختلف سلامت مالی ایجاد نمیکند اما تفاوت وضعیت تسویه پیش پرداخت، دوره وصول مطالبات، دوره گردش کالا و دوره گردش مواد این 3 سطح با اهمیت است و با توجه به آزمون زوجی دانت و توکی صورت گرفته ،عامل ایجاد کننده تفاوت، شرکت های درمانده می باشند یعنی از نظر آماری شرکت های درمانده در یک طرف و شرکت های میانی و سالم در طرف دیگر قرار می گیرند.
فصل اول
کلیات تحقیق

1-1 مقدمه
زیان دهی و ورشکستگی شرکت ها محققان را از حدود 110 سال قبل بر آن داشت که به منظور کمک به ذینفعان مدل هایی را برای پیش بینی ورشکستگی ارائه نمایند . ازآنجائیکه امروز اجتناب از ورشکستگی بعنوان راهبردی بنیادی است که هدف آن تضمین فعالیتهای تجاری می باشد ، بحث پیش بینی سود و ارزیابی تداوم فعالیت شرکت ها مورد توجه محققان قرار گرفته است .سلامت مالی به مفهوم توان سودآوری و تداوم فعالیت واحد اقتصادی برای کلیه سهامداران و ذینفعان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و اساساًهمه ذینفعان در واحدهای اقتصادی به داشتن ابزارهای مناسبی که بتوانند سودآوری و تداوم فعالیت این واحدها را ارزیابی و پیش بینی کنند ، علاقه مندند. پژوهش حاضر در صدد آن است که با استفاده از تغییرات دوره گردش عملیات شرکت ها بتوان تاثیر این مولفه را بر سلامت مالی شرکت ها مورد سنجش قرارداد .
2-1 بیان مسئله
با توجه به تمایلات ، نقش ها و تاثیر گذاری متفاوت ذینفعان ، همه در یک موضوع اشتراک نظر دارند و آن این است که تمامی آنها به وضعیت سلامت مالی و تداوم فعالیت واحد اقتصادی در آینده بسیار اهمیت می دهند و بدان فکر می کنند ( نایدو ، 2007 )
– توانایی شرکت برای تداوم فعالیت از نظر حسابرسان بسیار مهم است .
– اعتبار دهندگان به توانایی شرکت به حل وفصل حسابهایشان با افراد برون سازمانی علاقمند هستند .
– مشتریان علاقمند به توانایی شرکت برای به انجام رساندن سفارشات آتی می باشند .
– کارکنان به توانایی شرکت برای فراهم کردن اشتغال با ثبات علاقمند هستند .
– موسسات مالی به توانایی شرکت به باز پرداخت سرمایه و بهره وام هایشان علاقه دارند .

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– سرمایه گذاران به توانایی شرکت در فراهم آوردن بازده مورد انتظار شان علاقمند هستند و بسیار مایلند که با پیش بینی روند سلامت مالی شرکت نسبت به اصلاح و بهسازی مجموعه سرمایه گذاری خود اقدام نمایند.
– مدیریت به شناخت اینکه در آینده با چه مسائلی روبرو خواهد بود تا بتواند با استفاده از ابزارهایی تصمیمات لازم را برای مسیر آینده و استراتژی بعدی کارشان مشخص سازد ، علاقمند است .
از طرفی به دلیل مرسوم نبودن اعلام ورشکستگی بنگاههای تجاری ممکن است علیرغم ورشکستگی ، اینگونه بنگاهها تنها به حیات ظاهری خود ادامه دهند. مادامی که این بنگاهها قادر به ادامه حیات ظاهری هستند ، تشخیص وضعیت آن دشوار بوده و عموماً موجب می شود که در سطح خرد و کلان اینگونه بنگاهها به جذب منابع پرداخته و در نهایت منابع جذب شده به علت مشکلات گوناگون این شرکت ها تضییع گردد.
هانسبرگر1 ( 1979 ) می گوید « ورشکستگی مثل رعد و برق ( ناگهانی ) به وجود نمی آید بلکه بسیاری از نشانه ها و پیشگویی کننده ها ، بروز آنرا پیش بینی می کنند .»
اساسی ترین قضاوت انجام گرفته توسط ذینفعان در ارتباط با آینده یک واحد تجاری ، توانایی آن برای سودآوری ، ایغای تعهدات و تداوم فعالیت بعنوان یک واحد دایر است ( مجتهدزاده اسمعیلی ، 1387 )
لذا پیش بینی سلامت مالی برای همه آنها بسیار مهم است .
استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری برای تصمیم گیری به مجموع اطلاعات مالی و غیرمالی به طور همزمان نیاز دارند . از آنجائیکه استفاده کنندگان متعددند و با توجه به جایگاه خود ، به سطوح مختلفی از این دست اطلاعات دسترسی دارند برای سالیان دراز مباحث حول این موضوع تمرکز داشت که شرکت ها می بایست اطلاعات جامعی براساس خواست و نیاز استفاده کنندگان مختلف در صورت های مالی ارائه کنند. صرفنظر از این مطلب که گردآوری از تمام استفاده کنندگان صورتهای مالی مقدور نیست ، اضافه بر آن تهیه چنین گزارش حجیمی اولاً مقرون به صرفه نبوده ، ثانیاً احتمال گمراهی استفاده کنندگان وجود دارد .والبته ممکن است برخی از استفاده کنندگان دانش مالی لازم را نداشته باشند،بنابراین براین مطلب توافق شد که در صورت های مالی اطلاعاتی آورده شودکه استفاده کنندگان نتوانند آن اطلاعات را به طریقی ارزان تر از سایر طرق کسب کنند همچنین صورت های مالی با هدف عام قصد ندارند نیاز تک تک استفاده کنندگان را رفع کنند. بلکه سعی دارند تا نیاز یشترین استفاده کنندگان را مرتفع سازند با چنین نگرشی در صورت های مالی که تنها منبع اطلاعاتی قابل اتکا درباره شرکت هاست فقط مسائل مالی و وضعیت عملکرد گذشته آورده شده و آنچه بیش از همه نظر همگان را جلب کرد این مطلب است که این صورت های مالی مسائل غیر مالی شرکت را دربر نمی گیرد. و از جمله مسائلی که در صورت های مالی به طور مشخص منعکس نمی شود ، سلامت مالی و قدرت نسبی تداوم فعالیت آن در آینده است .
سنجش و ارزیابی سلامت مالی شرکت ها می تواند مکانیزم مهمی در حل وضعیت نا مطلوب شرکت ها محسوب شود چرا که با شناخت مولفه های موثر می توان دست به اقدامات اصلاحی برای این مولفه ها زد. که در این بین ویژگی های خاص هر کشور نیز بر مشکلات مالی شرکت ها تاثیر گذار می باشد از جمله این ویژگی ها ، تغییرات در سیستم های محلی ، استانداردهای حسابداری و چارچوب قانونگذاری ( مانند تفاوت در توسعه بازارهای مالی و سرمایه ) و شرایط اقتصاد کلان ( کلاپر، 2003 ) است . اولین مساله اصلی این است که آیا می توان به کمک مولفه های گردش عملیات مورد مطالعه که صرفاً براساس اطلاعات مالی مندرج در صورت های مالی و بازار سرمایه استخراج می شوند سلامت مالی شرکت های ایرانی را سنجش و ارزیابی و آنها را در سطوح مختلف سلامت مالی دسته بندی نمود؟
شناخت نقاط تمایز این شرکت ها و در نتیجه امکان طبقه بندی و پیش بینی وضعیت سلامت شرکت ها در فرآیند تصمیم گیری ، می تواند به کلیه افراد ذینفع و استفاده کنندگان صورت های مالی کمک کند . دومین مساله پژوهش حاضر این است که آیا میتوان با استفاده از اطلاعات منتشره در صورت های مالی شرکت های ایرانی و بورس اوراق بهادار ، رتبه سلامت مالی آنها را پیش بینی و براساس آن شرکت ها را طبقه بندی کرد ؟
بعبارت کلی از آنجائیکه هدف سهامداران و اعتباردهندگان کسب بازده و یا سود و رسیدن به بهره مورد انتظار ، حفظ سرمایه ، برگشت آن و تداوم فعالیت است چگونه می توان برای اطمینان بخشیدن به آنها در پیش بینی و ارزیابی این امر به آنها کمک کرد ؟ آنها با چه مدلی می توانند تصمیم گیری کنند ؟
3-1 اهمیت و ضرورت تحقیق
پیشرفت سریع فن آوری و تغییرات محیطی وسیع ، شتاب فزاینده ای به اقتصاد بخشیده است ، رقابت روزافزون بنگاههای اقتصادی دستیابی به سود را محدود و احتمال عدم توان ایفای تعهدات و توقف فعالیت های آنها را افزایش داده است .ورشکستگی های بی سابقه اخیر شرکت های بزرگ در سطح بین المللی و نوسانهای بورس اوراق بهادار در ایران ، وجود بحران های مالی در شرکت ها و صنایع مهم داخلی و تاثیر آنهادر ورشکستگی و نابودی شرکت ها که از آنها می توان به سونامی وحشتناک مالی یاد کردکه نگرانی هایی را ایجاد کرده که نیازبه وجود ابزارهایی برای ارزیابی توان و سلامت مالی شرکت ها با توجه به شرایط محیطی را نشان می دهد یکی از ابزارهای ارزیابی توان مالی شرکت ها استفاده از نسبت های مالی مستخرج از صورت های مالی و بدست آوردن سلامت مالی برای پیش بینی سلامت مالی شرکت هاست (کریتسونیس ، 2005 ).
با توجه به تعریف ارائه شده ، سلامت مالی را می توان به عنوان یک میز سه پایه که پایه های آن شاخص های عملیاتی ، بازاریابی ومالی و حسابداری هستند تشبیه کرد لذا برای آنکه بتوان به راحتی از این میز استفاده کرد و جای آن را تغییر داد، همواره باید پایه های آن در تعادل و توازن باشند نه اینکه یکی از این پایه ها بسیارکوتاه یا بسیاربلند باشد.(انعکاس این تعادل را می توان در شرکت های سالم و در نسبت های مالی و ارزش آفرینی مستخرج از صورت های مالی دید.)مدیریت بایستی مسئولیت پیش بینی عدم توازن آتی را در شرکت بپذیرد به عبارت دیگر مدیریت بایستی پیشاپیش دست به عمل بزند سلامت مالی آتی را ارزیابی کند قبل از آنکه عدم توازن در گزارش های مالی شرکت انعکاس یابد . در جامعه امروزی اجتناب از ورشکستگی دیگر یک معیار و استاندارد کاری قابل پذیرش نیست بلکه یک عنصر استراتژیک بنیادی است که هدف آن تضمین فعالیت های تجاری است که به سلامت دراز مدت بینجامد ( همان منبع ) .
نگرانی منطقی سرمایه گذاران از بازگشت اصل و سود سرمایه شان ناشی از آن است که یکی از دلایلی که شرکت ها ورشکسته می شوند بدهی هایشان می باشد و خروج یک شرکت به خاطر وخامت شرایط مالی باعث زیان به موسسات بزرگتری که در شرکت ورشکسته سرمایه گذاری نموده اند می شود ودر واقع توان گفت که ورشکستگی یک موسسه سرچشمه درماندگی و ورشکستگی بالقوه موسسات دیگر و ایجادهزینه برای اقتصاد کشور می باشد ( ستایش و احدیان پور، 1387 )
بنابراین انجام تحقیقی که بتواند به پیش بینی نزدیک به واقع برای ارزیابی تداوم فعالیت و سلامت مالی و در نتیجه به تصمیم گیری صحیح تر کمک نماید ضرورت می یابد. توان تجزیه و تحلیل و قدرت پیش بینی مهمترین عامل در تصمیم های سرمایه گذاری است ( خوش طینت ، 1377 ) . بیور2 ( 1996 ) معتقد است « پیش بینی بدون اخذ تصمیم امکان پذیر است ولی کوچکترین تصمیم گیری را نمی توان بدون پیش بینی انجام داد » . در واقع اگر بتوان از طریق مدلی سلامت مالی شرکت ها را ارزیابی و همچنین پیش بینی کرد و پس از آن در صورت عدم سلامت مالی به علت یابی و استفاده از روشهای حل مسئله به اصلاح امور شرکت پرداخت می توان از به هدر رفتن ثروت در قالب سرمایه های فیزیکی و انسانی و آثار آن جلوگیری کرد . علاوه بر این چنین مدلی که بتواند راهنمای خوبی برای کلیه ذینفعان و تصمیم گیرندگانی مانند سرمایه گذاران ، بانکها و دولت باشد ، بنابراین ایجاد مدلی که بتواند راهنمای خوبی برای تصمیم گیرندگان و هشدار مناسبی برای توقف فعالیت باشد ضرورت می یابد.
برای ذینفعان هنگام تصمیم گیری برای آینده ضروری است قادر به پیش بینی توان تداوم فعالیت و ارزیابی سلامت مالی شرکت ها باشند . بنابراین نیاز به استفاده از مدل هایی پیش بینی کننده توسط تحلیل گران و محققان دارند و البته باید در نظر گرفت که عملکرد این مدلها در جاهای مختلف و در زمان های متفاوت فرق دارند برخی از تحقیقات به بررسی مقایسه ای مدل های پیش بینی ورشکستگی ( نه سلامت مالی ) پرداخته اند

که از آن جمله می توان به ( دیمتراس1، 1996 ) ، ( گانس2 ، 1987 ) ، ( کوماروراوی3 ، 2007 ) ، ( سلیمانی 1385 ) ، (مهرانی و دیگران ، 1384 ) ، ( احمدی کاشانی ، 1384 ) و ( منصفی ، 1384 ) اشاره کرد در تحقیقات مختلف با استفاده از متدولوژی های متفاوت مباحث متعددی برای پیش بینی وضعیت توان و سلامت مالی شرکت ها در خارج از ایران طراحی شده است اما گزینش یک مدل ویژه برای استفاده کنندگان اطلاعات مالی و متناسب با نیازهای آنها و شرایط محیطی امری پیچیده است .
بدلایل زیر نمی توان مدل ها و مباحث مطرح شده در خارج از کشور را به همان شکل برای شرایط محیطی ایران استفاده کرد .
الف ) به دلیل آنکه ارزیابی سلامت مالی در حقوق تجارت بدون شک از مباحثی است که مطالعه تطبیقی آن کمتر مفید می نماید . زیرا در اغلب کشورها جنبه کاملاً ملی دارد و از تاریخ و نحوه سازماندهی قضایی و رژیم حقوقی حاکم بر اموال آنها نشأت گرفته است بنابراین با آنکه فلسفه اولیه ور شکستگی در همه کشورها پذیرفته شده است ، این نکته را می توان از مطالعه حقوق کشورهای اروپایی و آمریکایی استنباط نمود
( اسکینی ، 1386 ) .
ب )هر چند در مدل هایی که فقط از نسبت های مالی استفاده شده است تجزیه و تحلیل نسبت های مالی ابزار خوبی برای ارزیابی اجرای عملیات مالی ، تجزیه وضعیت اعتباری و تعیین ارزش اوراق بهادار شرکت هاست ( عالی پور ، 1375 ) ، ( مشایخی . پناهی ، 1386 ) ، (بهرام فر و کاردان ، 1387 ) ، ( نیکو مرام و پور زمانی ، 1385 ) ، ( نیکو مرام و همکاران ، 1381 ) این نسبت ها برای اندازه گیری کارایی ، ریسک و سود آوری شرکت ها مفید می باشند .اما اولاًنمی توان از آنها با مفاهیم واحدی درتمام کشورها استفاده نمود به عبارت دیگر کاربرد آنها در تمام کشورها یکسان نیست و با یکدیگر تفاوت دارد . اختلاف در کاربرد نسبت های مالی در کشورهای گوناگون بیشتر از قوانین و مقررات موجود و مجاز بودن حسابداران به انتخاب رویه های حسابداری در مورد اندازه گیری داراییها ، بدهی ها ،ارزش حقوق صاحبان سهام ،سود و تهیه صورت های مالی تلفیقی و گوناگون ساختار تأمین منابع مالی شرکتها ،اختلاف در متغیرها و عوامل نهادی ،فرهنگی و
محیطی تأثیر گذار بر نسبت های مالی ناشی می شود گرچه اصول اساسی حسابداری در تمامی کشورها مشابه است ولی سیستم حسابداری آنها اغلب با یکدیگر تفاوت دارند همانطور که سیستم حسابداری صنایع مختلف یک کشور با یکدیگر تفاوت هایی دارد ( طالب نیا ، 1372 ) [نتایج خوب مدل ها به لحاظ صحت پیش بینی این مدل ها ، درکشورهای خاص برای صنایع خاصی است که برای آنها ساخته شده اند ( نایدو ،2007 )] .ثانیاً: 1-dimetros 2-gons 3-comarowravi
نسبت های مالی بعنوان معیارهای سنتی ارزیابی عملکرد به تنهایی توان توضیح دهندگی توان مالی واحد های اقتصادی را ندارند . و باید بصورت تلفیقی از معیارهای نوین ( معیارهای مبتنی بر ارزش ) نیز استفاده کرد ( خلعتبری ، 1389 ) از آنجائیکه فقط یک مدل در سال 2007 توسط نایدو برای پیش بینی سلامت مالی آن هم برای شرکت های آفریقای جنوبی ارائه شده که در آن فقط از نسبت های مالی معمول استفاده شده و نسبت های ارزش بازار و مجموعه نسبت های ارزش آفرینی ( نسبت های مبتنی بر ارزش ) ، کامل در نظر گرفته نشده است و تجزیه و تحلیل چند جمله ای برای شناخت تفاوت هر متغیر و هر وضعیت ( شاخص ) برای سطوح مختلف سلامت مالی صورت نگرفته و تا کنون نیز مطالعاتی برای بومی کردن آن در ایران انجام نشده است و با توجه به دلایل ذکر شده و با در نظر گرفتن مواردی که در بخش ادبیات و پیشینه ، متدولوژی تحقیق و روش اجرای پژوهش آورده خواهد شد به منظور کمک به دانش مالی و حسابداری و افزایش دانش بومی ضروری این تحقیق صورت گیرد تا با کمک مؤلفه ها ی گردش عملیات شرکت ها بتوان سلامت مالی شرکت های ایرانی را اندازه گیری کرد.
4-1 اهداف تحقیق
هدف آرمانی این تحقیق ایجاد توانایی و حصول اطمینان سرمایه گذاران و اعتباردهندگان جهت تشخیص سلامت مالی در سرمایه گذاریها و اعطای اعتبار به شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است اساساً این تحقیق در نظر دارد تا با استفاده از گردش عملیات شرکت ها به سنجش و ارزیابی سلامت مالی بپردازد بعبارتی هدف کلی این تحقیق ارزیابی سلامت مالی جهت ارتقاء توانایی شرکت در پرداخت بازده، سود موردانتظار و بازگرداندن اصل سرمایه سرمایه گذاران و اعتباردهندگان می باشد و از اهداف ویژه آن :
1- شناسایی و تعیین مولفه ها و شاخص های مالی موثر بر سلامت مالی به منظور ایجاد بستر مناسب تداوم فعالیت و ارزیابی آن در ایران .
2- طراحی معیارهای مالی مناسب قابل اتکا (ازویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری) با قابلیت ارزیابی به روش ساده ، مطمئن و قابل فهم از رویدادهای واحدهای اقتصادی مستخرج از محتوای صورت های مالی و بازار سرمایه برای کلیه ذینفعان و فعالان در بازارهای مالی (سرمایه ، پول ، بیمه ).
3- تعیین معیار یا معیارهای تمیزدهنده شرکت های سالم ، میانی و درمانده مالی از طریق گردش عملیات شرکت ها .
5-1مروری بر ادبیات و مبانی نظری تحقیق:
سلامت مالی شرکت ها موضوعی است که به بحث تداوم فعالیت ، ورشکستگی و در ماندگی مالی ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری ( مربوط بودن و قابل اتکا بودن ) در ارتباط است . لذا باید در حوزه های عملیاتی ، بازاریابی و مالی و حسابداری دست به ارزیابی عملکرد شرکت ها زد ( کریتسونیس ، 2005 ) .
از دیرباز ، در بحث ارزیابی عملکرد ، اطلاعات و داده های مالی مورد نظر قرار می گرفتند .گزارشگری مالی تاریخی با تدارک نوعی یکنواختی منطقی در ارائه اطلاعات مالی هنوز هم از جایگاه خاصی برخوردار است . تغییرات فزاینده محیطی در فرآیند اندازه گیری و گزارشگری مالی بنگاه ها ایجاب می کند که از عوامل صرفاً مالی تاریخی فراتر رفته و به سمت شناسایی و اندازه گیری عملکرد ارزش آفرینی نیز حرکت کند .
تا کنون در کتب و مقالات مختلف معیارهای سنجش و ارزیابی عملکرد به طرق مختلف طبقه بندی شده اند که در فرآیند ارزیابی ها ، مجموعه ای از شاخص ها باید مبنای کار قرار گیرد . عمده ترین طبقه بندیهای موجود عبارتند از :
طبقه بندی اول ) معیارهای سنجش عملکرد را به دو دسته مدل های حسابداری و مدل های اقتصادی تقسیم می کنند ( جهانخانی و ظریف فرد ، 1374 ).
طبقه بندی دوم) معیارهای سنجش عملکرد را به دو دسته مدل های مالی و غیر مالی تقسیم می کنند ( رهنمای رودپشتی و همکاران ، 1385 ).
طبقه بندی سوم) معیارهای سنجش عملکرد را بر اساس مختلف به چهار دسته تقسیم می کنند ( انوری رستمی و دیگران ، 1382 ).
1-رویکرد حسابداری : در این رویکرد از ارقام صورت های مالی نظیر فروش ، سود ، بازده دارایی ، بازده حقوق صاحبان سهام و … استفاده می شود .
2- رویکرد تلفیقی : از تلفیق ارقام صورت های مالی و ارزش های بازار نظیر نسبت P/E ، نسبت ارزش بازاردارایی های به ارزش دفتری آنها و … جهت انجام تجزیه و تحلیل استفاده می شود .
3- رویکرد مدیریت مالی : از مدل های مطرح در مدیریت مالی ارزشیابی دارایی ها ی سرمایه ای جهت ارزیابی ها و پیش بینی بهره گرفته می شود .
4- رویکرد اقتصادی :از مفاهیم اقتصادی استفاده می شود . عملکرد واحد تجاری با تاکید بر قدرت سود آوری دارایی های شرکت و با توجه به نرخ بازده و نرخ هزینه سرمایه بکارگرفته شده مورد ارزیابی قرارمی گیردمثل ارزش افزوده اقتصادی (EVA).
طبقه بندی چهارم ) در این دیدگاه ، معیارهای ارزیابی عملکرد در پنج شاخص مهم ؛ روش بازده فروش (ROS) ، روش گردش سرمایه (AIT) روش بازده سرمایه گذاری (ROA و ROI ) ، روش پسماند سود (RI ) ، روش ارزش افزوده اقتصادی خلاصه می شود .
طبقه بندی پنجم ) در این طبقه بندی شاخص ها به پنج گروه دسته بندی می شوند که عبارتنداز :
شاخص های سود باقی مانده، در این شاخص ها هزینه سرمایه در نظر گرفته می شود مثل ارزش افزوده نقدی (CVA ( و ارزش افزوده اقتصادی ( EVA ).
شاخص های مربوط به اجزای سود باقی مانده ، در این شاخص ها هزینه سرمایه لحاظ نشده است مثل سود قبل از بهره و مالیات (EBIT ) ، سود قبل از بهره و مالیات و استهلاک ( EBITD ) ، سود قبل از اقلام غیر مترقبه (EBEI ) ، سود عملیاتی پس از مالیات (NOPAT ) و بازده خالص دارایی ها (RONA) .
شاخص های مبتنی بر بازار که از بازده سرمایه بدست می آیند مثل ارزش افزوده سهامداران (SVA ) و ارزش افزوده بازار (MVA).
شاخص های مبتنی بر وجه نقد مثل جریان های نقدی عملیاتی و بازده نقدی سرمایه گذاری .
شاخص های سنتی مبتنی بر اطلاعات تاریخی مثل سود خالص ، سود عملیاتی و سود هر سهم و غیره .
در این راستا ،
نیکو مرام و همکاران (1381 ) در مطالعات خود در مبحث تجزیه و تحلیل صورت های مالی ( تحلیل وضعیت و عملکرد مالی ) 4دیدگاه نقدینگی ، فعالیت (کارایی )، اهرمی و سودآوری را مطرح نمودند.
نایدو( 2007 ) در رساله دکتری خود بعنوان “ارایه یک مدل پیش بینی سلامت مالی در شرکت های آفریقای جنوبی ” 42 شرکت ورشکسته و غیر ورشکسته را در فاصله زمانی 1970 تا 1999 انتخاب کرد و صورت های مالی این شرکت ها را برای تعیین روند سود که منجر به تشخیص وضعیت سلامتی آنها می شود مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. او کل نمونه را به نمونه آزمایشی و نمونه کنترلی تقسیم نمود و نمونه آزمایشی برای ایجاد مدل و نمونه کنترلی برای تعیین دقت و صحت مدل.
وی از 26 متغیر یا نسبت مالی استخراج شده از صورت های مالی استفاده کرد و همزمان در تحلیل های آماری خود از مدل NAIVE ،MDA و CHI-SQUARE و نرم افزار آماری آنالیز واریانس (ANOVA )و رگرسیون لجستیک رتبه ای (OLR)1 استفاده کرد و نهایتاً توانست از بین 3 روش تحلیلی NAIVE ، MDA وOLR سه مدل استخراج کند که دقت و صحت مدل مبتنی بر OLR براساس شرایط محیطی آفریقای جنوبی بیش از دو مدل دیگر بوده است . او شرکتی را دارای سلامت مالی تعریف کرد که سود پس از کسرمالیاتش مثبت و رشد سود واقعی آن مثبت و یا صفر باشد و شر کتی رادرمانده معرفی کرد که سود پس از کسر مالیاتش منفی باشد( زیان داشته باشد) وشرکت میانی را شرکتی نشان دادکه در سال جاری سود داشته و رشد سود واقعی آن منفی باشد . او شرکتی را که در سال جاری دارای زیان باشد را شرکتی در نظر گرفت که نمی تواند در سال بعد وضعیت خود را بهبود ببخشد و به این ترتیب دچار درماندگی مالی شده و قادر به ایفا تعهدات خود نخواهد بود و ضرر آن به تمام ذینفعان خواهد رسید . این مرحله از نظر وی به شرایط عدم قدرت توانایی پرداخت بدهی ویا عدم توانایی پرداخت کل بدهی ها در مقابل عدم قدرت نقدینگی مطرح بوده است .
باشمن1 (2009 )در مقاله ای با عنوان ” استفاده از تجزیه و تحلیل نسبتها برای تشخیص ثبات مالی ” به برخی از نسبتهای مالی موثر بر ثبات مالی اشاره کرد که در قالب :
نسبت های سودآوری ( حاشیه سود ناخالص ، حاشیه سود عملیاتی ، نرخ بازده دارایی ها ( ROA ) و نرخ بازده حقوق صاحبان سهام ( ROE ) .
نسبت های نقدینگی ( نسبت جاری و نسبت سریع )
نسبت های بدهی ( نسبت بدهی و نسبت پوشش بهره )
نسبت های فعالیت ( متوسط دوره وصول مطالبات ، گردش موجودی ها و گردش کل دارایی ها ) .
احمدپور و احمدی (1387 ) در تحقیقی با عنوان ” استفاده از ویژگی های کیفی اطلاعات مالی در ارزیابی کیفیت سود ” به این نتیجه رسیدند که سود یکی از اساسی ترین عناصر صورت های مالی ( صورت سود و زیان ) است که همواره مورد توجه کلیه ذینفعان قرار گرفته و از آن به عنوان معیاری برای ارزیابی تداوم فعالیت ، عملکرد واحد تجاری ، سنجش توان سودآوری و پیش بینی فعالیت آتی واحد تجاری استفاده می شود
نیکو مرام و پورزمانی ( 1385 )، در تحقیق خود تحت عنوان “حاکمیت شرکتی و پیش بینی ورشکستگی شرکت ها ” در بحثی از نتایج کارشان نشان داده اند که نسبت های مالی ( نسبت های سودآوری و نقدینگی ) می تواند در متمایز ساختن شرکت ورشکسته و شرکت موفق مفید واقع شود .
خلعتبری ( 1389 ) ، در تحقیق خود با عنوان ” سنجش و مقایسه توان توضیحی ارزش افزوده ، سود و جریانات نقدی حاصل از عملیات در پیش بینی بازده سهام و تعیین الگوی مناسب ” در بحث ارزیابی عملکرد واحدهای اقتصادی به این نتیجه رسید که شاخص های مبتنی بر ارزش افزوده ، سود و نقدینگی در سطح اطمینان 95% رابطه معنی دار با بازده دارند .
1- bushman
6-1 سؤالات تحقیق
اولین مسئله پژوهش حاضر این است که آیا می توان با استفاده از نسبت های مالی و دوره گردش عملیات ، سلامت مالی شرکت ها را مورد ارزیابی قرار داد ؟ و اینکه آیا دوره گردش عملیات در بین شرکت های دارای سطوح مختلف سلامت مالی تفاوت معنی داری دارند ؟
7-1 متغیر های تحقیق
1-7-1- متغیر وابسته :
یک متغیر مجازی به نام سلامت مالی به مفهوم توان سود آوری و تداوم فعالیت واحد اقتصادی ( صندوق بین المللی پول ، 2000 ) است . برای تشخیص وضعیت سلامت مالی بر اساس مطالعات نایدو ( 2000 ) سلامت شرکت به سه سطح تقسیم می شود .
سالم : شرکتی سالم تلقی شده است که در سال جاری سود پس از کسر مالیاتش مثبت و رشد سود واقعی آن طی قلمرو زمانی صفر ویا مثبت باشد . با توجه به فرض تداوم فعالیت شرکت ها ، در این تحقیق فرض گردیده شرکتی که چندین سال متوالی ( 5 سال ) سودآور بوده و نسبت سود انباشته آن به سرمایه اش بیشترین مقدار را داشته باشد ، می تواند دارای تداوم فعالیت نیز باشد ( نیکو مراو و پور زمانی ، 1385 ) .
میانی : شرکتی دارای وضعیت میانی و بینابین است که در سال جاری سود پس از کسر مالیاتش مثبت و رشد سود واقعی آن طی قلمرو زمانی تحقیق منفی باشد . ( که البته این امر موجب به خطر افتادن تداوم فعالیت آن خواهد شد ) .
درمانده : وضعیتی از واحد اقتصادی است که در آن واحد اقتصادی متحمل زیان شده باشد .( سود پس از کسر مالیاتش منفی شده باشد ). و چنانچه این زیان به گونه ای باشد که 2 سال متوالی منتهی به سال جاری ، زیان انباشته اش بیش از 50% سرمایه باشد ، فرض تداوم فعالیت را نقض کرده است .
2-7-1 متغیر مستقل :
متغیر های مستقل این پژوهش نسبت های مالی مستخرج از صورت های مالی نمونه آماری است که بر حسب ماهیت آنها شامل : دوره تسویه پیش پرداخت ، دوره گردش مواد ، دوره گردش کالا ،دوره وصول مطالبات و دوره تسویه بستانکاران که در قالب دوره گردش عملیات شرکت ها گنجانده می شود .
8-1 فرضیه های تحقیق
که در قالب یک فرضیه اصلی و 5 فرضیه فرعی بیان شده است و شامل :
1-8-1-فرضیه اصلی :
بین دوره گردش عملیات و سلامت مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداری وجود دارد .
2-8-1-فرضیه های فرعی :
بین دوره تسویه پیش پرداخت ، اندازه شرکت و اهرم مالی شرکت های سالم ، میانی و درمانده مالی ایران رابطه معناداری وجود دارد ؟
بین مدت زمان وصول مطالبات ، اندازه شرکت و اهرم مالی شرکت های سالم ، میانی و درمانده مالی ایران رابطه معناداری وجود دارد ؟
بین دوره گردش کالا ، اندازه شرکت و اهرم مالی شرکت های سالم ، میانی و درمانده مالی ایران رابطه معناداری وجود دارد ؟
بین دوره گردش مواد ، اندازه شرکت و اهرم مالی شرکت های سالم ، میانی و درمانده مالی ایران رابطه معناداری وجود دارد ؟
بین دوره تسویه بستانکاران ، اندازه شرکت . اهرم مالی شرکت های سالم ، میانی و درمانده مالی ایران رابطه معناداری وجود دارد ؟
9-1 روش تحقیق
روش تحقیق در این پژوهش از نوع همبستگی و برای تجزیه و تحلیل از روش رگرسیون چند متغیره و مدل رگرسیون لجستیک رتبه ای ( OLR ) استفاده می شود و همچنین برای آزمون مفروضات از نرم افزار7 EVIEwS استفاده می شود .
10-1 جامعه آماری
جامعه آماری پژوهش حاضر شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد .
11-1 قلمرو تحقیق
شامل دو بعد زمانی و مکانی است . از بعد زمانی قلمرو تحقیق سال های 1389 لغایت 1391 و قلمرو مکانی آن نیز شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد .
12-1 روش گردآوری داده ها و اطلاعات
اطلاعات و داده های کمی مورد نیاز در این پژو هش از صورتها و گزارشهای مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران استخراج گردید که دسترسی به آنها از طرق مختلف مثلاً بعضاً با مراجعه به سازمان حسابرسی و دفاتر مرکزی شرکت ها و اداره آمارهای اقتصادی بانک مرکزی ( میدانی ) کتابخانه سازمان بورس اوراق بهادار تهران ، انواع نرم افزارها و شبکه های اطلاع رسانی امکان پذیر بوده است .
اطلاعات مربوط به مبانی نظری و تئوریک تحقیق نیز به روش کتابخانه ای با بررسی مقالات علمی ، کتابها ، پایگاهها ی معتبراطلاعاتی اینترنتی ، پایگاه پایان نامه های دوره های دکتری و کارشناسی ارشد نکته برداری و گردآوری شده است .
13-1 استفاده کنندگان از نتایج تحقیق
نتایج حاصل از اجرای این پژوهش می تواند :
حسابرسان را درارزیابی هرچه بهتر تداوم فعالیت بنگاه اقتصادی با اتکا بر نسبت های مالی واحد تجاری یاری کند .
سرمایه گذاران و سهامداران بالفعل و بالقوه نیز قادر خواهند بود تا با بکارگیری مدل ارائه شده نسبت به سلامت یا عدم سلامت مالی و در نتیجه نسبت به بازده سرمایه گذاری و برگشت اصل سرمایه خود اطمینان حاصل کنند.
بورس اوراق بهادار تهران برای رتبه بندی کردن شرکت های مختلف تولیدی .
بانک ها و موسسات مالی و اعتباری و اعتباردهندگان در زمان اعطای وام تسهیلات و تعیین شرایط اعتباری .

مشتریان ، کارکنان و مدیریت شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران .
موسسات تحقیقاتی و آموزشی که با مطالعه نتایج این تحقیق سطح اطلاعات و آگاهی های خود را در زمینه بازنگری نحوه گزارشگری مالی افزایش دهند .
حسابداران که با ارزیابی نتایج این تحقیق صاحب اطلاعات در خصوص اولویت و نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان برای پی بردن به سطوح مختلف سلامت مالی واحد اقتصادی خواهد شد .
تعریف عملیاتی مفاهیم و واژه های کلیدی تحقیق

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید